نشانه‌های رونق بازار جدی شده

نشانه‌های رونق بازار جدی شده

رونق بی‌نظیر شاخص بازار بورس، به واسطه بالا رفتن حجم نقدینگی در این بازار از یک سو و آغاز رونق بازار مسکن به نحوی که پیش‌بینی می‌شود ساخت مسکن رشدی 50 درصدی را نسبت به سال گذشته تجربه نماید، موجب پدید آمدن خوش‌بینی‌هایی در میان نظاره‌گران بازار شده است؛ با این حال برخی معتقدند نمی‌توان به رونق‌ در این بازارها دل خوش کرد؛ چرا که اتفاق مهمی در بازار نیافتاده و این رشد فعالیت‌های اقتصادی سوداگرانه-وغیر مولد- است که چنین ثمراتی را به همراه آورده است.

فرارو: ظاهراً مسکن و بورس دارند روزهای خوبی را تجربه می‌کنند. بسیاری معتقدند رونق اقتصاد ایران بستگی نزدیکی به رونق بازار مسکن دارد. از سوی دیگر بورس نیز نشان‌گر وضعیت اقتصاد ایران است و رونق در بازار بورس نشانه‌ای از رونق گرفتن اقتصاد ایران است.

روز گذشته شاخص بورس به 22 واحدی 20 هزار رسید و حکایت‌گر رونقی بی‌نظیر برای این بازار بود. روزنامه تهران امروز در گزارشی پیرامون این وضعیت، بورس را شاخص اقتصادسنجی ایران قلمداد کرده و با برجسته‌سازی اشتباه بودن پیش‌بینی‌های سابق درباره تاثیر منفی آزادسازی قیمت‌ها بر روی بورس، رونق کنونی آن را تا حدی زیاد ناشی از واریز شدن نقدینگی به سمت بازار بورس ارزیابی و تلقی می‌کند.
روزنامه دنیای اقتصاد نیز در گزارشی کوتاه از وضعیت بازار بورس، وجود نقدینگی را عامل حفظ سطح قیمت‌ها در بازار قلمداد کرده و می‌نویسد: «بازار بورس تهران دیروز شاهد ادامه برخوردهای سنگین عرضه و تقاضا بود اما سطح بالای نقدینگی در بازار سبب شد تا سطح قیمت‌ها حفظ شده و سهام، کف‌های جدیدی را شناسایی کنند.

به نوشته تحلیل‌گر این روزنامه «در بازار دیروز معامله‌گران در شرایطی فعالیت خود را شروع کردند که همچنان در ساعت اولیه، بازار با مازاد عرضه‌ها مواجه بود اما نقدینگی بالای حاضر در بازار سبب شد تا بازار بتواند به راحتی از پس عرضه‌ها برآید. این مساله باعث شد تا در گروه خودرویی جایی که برخورد شدید عرضه و تقاضا را شاهد بود، بازار رو به تعادل بگذارد.

حمیدرضا امیریان، عضو هیئت مدیره کانون سهام‌داران حقیقی درباه نقش دولت در رونق بازار بورس به این روزنامه می‌گوید: «دولت برای جلوگیری از افزایش تورم، بازارها را کنترل کرد و نقدینگی این بازارها را به سمت بورس حرکت داد چرا که این تورم بر معیشت مردم اثر نمی‌گذارد. زمانی که نقدینگی به سمت مواد مصرفی مردم برود تاثیر مستقیم بر معیشت می‌گذارد این درحالی است که رشد قیمت سهام تاثیر مستقیمی بر معیشت مردم نمی‌گذارد.

بازار مسکن نیز بر اساس آمار مسئولین باید منتظر روزهای بسیار بهتری باشد. ظاهرا صدور پروانه ساختمان افزایش قابل توجهی در ماه‌های اخیر داشته و همین نشان‌گر در راه بودن روزهای خوبی برای این بازار است. پیش از این بر اساس بررسی‌های صورت گرفته توسط مرکز مطالعات شهرداری تهران مشخص شده بود که پس از اجرای این قانون میل شهروندان به سکونت در مناطق مرکزی پایتخت بیشتر و موجب رونق در بازار ساخت و ساز مسکن در ماه‌های پس از اجرای قانون تا پایان سال خواهد شد.
علی نیکزاد، وزیر مسکن با بیان این که براساس اعلام مرکز آمار و بانک مرکزی صدور پروانه ساختمانی در 8‌ماه نخست سال در مقایسه با مدت مشابه پارسال 57 درصد رشد داشته است، افزود: «در تهران رشد صدور پروانه 78درصد بوده و برای 60هزار واحد پروانه صادر شده است.

روزنامه همشهری می‌نویسد: «براساس میزان صدور پروانه‌های ساختمانی صادر شده در 6ماهه گذشته پیش‌بینی می‌شود که حدود 326‌هزار دستگاه واحد مسکونی ساخته شود که نسبت به دوره مشابه سال قبل50.9 درصد افزایش را نشان می‌دهد. همچنین در نیمسال نخست سال‌جاری شهرداری تهران 8هزار و 603 فقره پروانه ساختمانی صادر کرده که نسبت به دوره مشابه سال قبل از نظر تعداد و سطح کل زیربنای طبقات به‌ترتیب36.8 درصد و52.8 درصد افزایش را نشان می‌دهد.

رونق بازار از سویه‌ای دیگر

با این حال هستند کسانی که به این رونق امید چندانی نبسته اند و معتقدند اتفاق چندان مهمی در بازار ایران رخ نداده است. روزنامه خبر سه واقعیت را در اقتصاد امروز ایران طرح می‌کند. بالا بودن رشد نقدینگی، پایین بودن نرخ تورم و اعلام نشدن رشد اقتصادی از سوی مسئولین امر. به اعتقاد نویسنده این روزنامه کنار هم گذاشتن این سه فاکتور می‌تواند ناقض ادعاهای دولت در مدیریت منابع مالی باشد.
خبر می‌نویسد: «دولت معتقد است که طی سالهای اخیر توانسته است رابطه بین نقدینگی و تورم را در هم بشکند، شمس الدین حسینی وزیر اقتصاد با اشاره به نرخ کاهش تورم در دو سال گذشته این مسئله را ناشی از مدیریت منابع مالی می داند ولی آیا می توان با توجه به نرخ رشد اقتصادی که بانک مرکزی حاضر به اعلام آن نیست چنین ادعایی را پذیرفت؟

به نوشته این روزنامه سر این که فعالین اقتصادی معتقد به رکود هستند، اما مسئولین با استناد به آمار دم از رونق اقتصادی می‌زنند در رشد فعالیت‌های اقتصادی سوداگرانه است، این فعالیت‌ها «به رغم آن که باعث ادامه و حتی افزایش نسبی سرعت پول در اقتصاد ایران است ولی در عمل به خاطر آنکه این نوع مبادلات هیچ تاثیری در میزان ارزش افزوده ایجاد شده در عرصه اقتصاد ملی ندارند در عمل نه در آمارهای مربوط به رشد اقتصادی درج می‌شوند و نه در نرخ تورمی که بانک مرکزی آن را محاسبه می‌کند.

این گونه است که این روزنامه به رشد نقدینگی خوش‌بین نیست و آن را سبب افزایش تولید نمی‌داند. چرا که «نگاهی به نرخ رشد طلا و یا ارز نیز می تواند نمادی از فضاهای سوداگرانه دیگری باشد که مانند سیاه‌چاله‌هایی نامرئی درعرصه اقتصاد ملی نقدینگی را جذب کرده است و در نهایت علاوه بر ایجاد بحران کمبود نقدینگی در بخش تولید باعث رونق فعالیت‌هایی شده است که ارزش افزوده ای در عرصه اقتصاد ملی ایجاد نمی‌کنند و انگیزه برای تولید را نیز کاهش می‌دهند.

تیم تحقیقات iftc به نقل از iraneconomist.com